Glifosat – co to jest i jak działa na chwasty?

Glifosat – co to i jak używać?

W rolnictwie stosowany od dekad, ale wciąż wywołuje wiele emocji. Dla wielu rolników pozostaje jednak podstawowym narzędziem w walce z zachwaszczeniem. Glifosat co to i jak używać go w praktyce, by zabieg był skuteczny i zgodny z przepisami?

Glifosat co to jest i co warto o nim wiedzieć?

• To substancja czynna wielu herbicydów totalnych.
• Glifosat na chwasty jest najskuteczniejszy w fazie ich aktywnego wzrostu, przy temperaturze 15–25°C.
• W UE dopuszczony do stosowania do 2033 roku.
• Bezpieczne stosowanie glifosatu to wykonywanie zabiegu zgodnie z etykietą.
• Alternatywy to środki zawierające kwas nonanowy (pelargonowy) określane potocznie jako „roundup bez glifosatu”.
• W sprzedaży glifosat jest dostępny w różnych stężeniach i pojemnościach. Rolnicy często wybierają kanistry 20l – stąd popularne wyszukiwanie: glifosat 20l cena.

Spis treści:

• Czym jest glifosat?
• Jak poprawnie stosować glifosat?
• Jak dobrać odpowiedni produkt?
• Kiedy stosować glifosat, aby było to najskuteczniejsze?
• Czy istnieją środki ostrożności, o których musisz pamiętać?
• Podsumowanie
• FAQ

Glifosat to substancja czynna stosowana w herbicydach totalnych, od lat szeroko wykorzystywana w rolnictwie. Wielu gospodarzy jednak nadal pyta o glifosat co to jest i dlaczego mimo licznych dyskusji wciąż zajmuje tak istotne miejsce w technologii uprawy.

Środek z tą substancją działa systemicznie – po pobraniu przez liście przemieszcza się wraz z sokami do korzeni, kłączy i rozłogów. Dzięki temu niszczy roślinę w całości, skutecznie eliminując także chwasty wieloletnie, takie jaj perz właściwy czy ostrożeń polny.

Ciekawostka!

Glifosat został po raz pierwszy zsyntetyzowany w 1950 r. przez Henry’ego Martina (Cilag), jednak jego właściwości herbicydowe odkrył w 1970 r. John E. Franz (Monsanto). W 1971 r. opatentowano jego zastosowanie w ochronie roślin, a w 1974 r. na rynek wprowadzono pierwszy środek z glifosatem – Roundup, który szybko zyskał popularność jako skuteczny herbicyd totalny. Od tego momentu glifosat zrewolucjonizował ochronę upraw, pozwalając rolnikom ograniczyć czasochłonne zabiegi mechaniczne i skutecznie zwalczać chwasty.

Do tej pory nie opracowano substancji o porównywalnym działaniu systemowym i szerokim spektrum skuteczności.

Mimo tego coraz częściej można usłyszeć o gospodarstwach, które chwalą się niestosowaniem glifosatu. Co to jest za zjawisko i skąd się wzięło? W dużej mierze wynika ono z oczekiwań rynkowych, rosnącej presji konsumentów oraz z trendów proekologicznych, które promują ograniczanie chemicznych środków ochrony roślin. Presja regulacyjna Unii Europejskiej dodatkowo wzmacnia te tendencje, choć w praktyce rolniczej trudno wskazać równie skuteczny zamiennik tej substancji.

W tym miejscu warto jednak podkreślić, że preparaty zawierające tę substancję są obecnie dopuszczone do stosowania w Unii Europejskiej do 2033 roku.

Glifosat na chwasty jest dla wielu rolników podstawowym narzędziem do oczyszczania pola z uciążliwych gatunków wieloletnich, takich jak perz właściwy, ostrożeń polny czy powój polny. Dzięki działaniu systemowemu herbicyd nie tylko niszczy części nadziemne, ale również dociera do rozłogów i kłączy, skutecznie ograniczając odrastanie.

W praktyce polowej glifosat stosuje się:

• przed siewem lub sadzeniem – w celu wyeliminowania zachwaszczenia po przedplonie i przygotowania pola do nowych upraw,
• po zbiorach – aby ograniczyć rozwój chwastów przed zimą i ułatwić uprawki pożniwne,
• w sadach i na plantacjach wieloletnich – do utrzymywania międzyrzędzi w stanie wolnym od chwastów.

Skuteczność i bezpieczeństwo zabiegu zależą nie tylko od dawki, ale też od właściwego doboru preparatu, terminu oraz warunków pogodowych. Rolnik, decydując się na oprysk, powinien zawsze kierować się zaleceniami z etykiety środka, ponieważ różne formulacje mogą różnić się stężeniem i zakresem rejestracji.

Na rynku dostępne są preparaty z glifosatem w różnych stężeniach – 360 g/l, 480 g/l i 720 g/l substancji czynnej. Od tego zależy dawka stosowana na hektar, która zwykle mieści się w przedziale 2-6 l/ha w zależności od presji chwastów, typu gleby i fazy rozwojowej roślin niepożądanych.

Przykłady:

• Roundup PowerMax 720 Bayer – dawki 1,5-3 l/ha,
• Agrosar 360 SL Ciech – dawki 3-7,5 l/ha,
• Roundup 360 PLUS Bayer – dawki 1,25-6 l/ha.

Skuteczność glifosatu można podnieść – tworząc mieszaninę z innym środkiem chwastobójczym – wówczas dawki są mniejsze.

Każdy rolnik stara się szukać oszczędności i zoptymalizować wydatki na środki ochrony roślin. Jednym ze sposobów jest wybór większych opakowań – nic więc dziwnego, że dużą popularnością cieszą się kanistry 20l, które pozwalają obniżyć jednostkowy koszt zabiegu. To właśnie dlatego wielu gospodarzy wpisuje w wyszukiwarkę frazę „glifosat 20l cena”, chcąc znaleźć najbardziej opłacalną ofertę. Warto jednak pamiętać, że ostateczny koszt zależy od wybranego preparatu – różnice wynikają z producenta i stężenia substancji. Obecnie cena kanistra 20 l glifosatu to kwota od około 350 zł do 550 zł.

Skuteczność działania glifosatu w dużej mierze zależy od fazy rozwojowej chwastów oraz warunków pogodowych w trakcie zabiegu.

Preparat najlepiej działa na rośliny młode, w pełni aktywnego wzrostu – w przypadku gatunków jednorocznych jest to zwykle faza 2–4 liści. Przy chwastach wieloletnich, takich jak perz właściwy, ostrożeń polny czy powój, optymalny termin to moment, gdy rośliny osiągną 10–15 cm wysokości lub wchodzą w fazę kwitnienia. W tym czasie transport substancji w głąb rośliny jest najsilniejszy, co pozwala skutecznie niszczyć system korzeniowy.

Glifosat na chwasty działa najskuteczniej w temperaturze 15–25°C podczas bezdeszczowej pogody. Opady w ciągu 4–6 godzin, a w przypadku niektórych preparatów nawet do 24 godzin po zabiegu, mogą zmyć środek i znacznie obniżyć jego skuteczność.

Uwaga!

Ważne jest także, by oprysk prowadzić przy niskim ryzyku znoszenia cieczy roboczej, najlepiej w bezwietrzną pogodę lub przy bardzo słabym wietrze.

W praktyce rolniczej często stosuje się mieszaniny herbicydowe, które pozwalają ograniczyć dawki poszczególnych środków i rozszerzyć spektrum działania.

Przykład:

• Agrosar 360 SL w dawce 5,0 l/ha + Chwastox Extra 300 SL w dawce 2,5 l/ha.

Takie rozwiązanie zwiększa efektywność w zwalczaniu chwastów dwuliściennych, a jednocześnie obniża całkowite zużycie glifosatu na hektar.

Środki z glifosatem są uznawane za bezpieczne w użytkowaniu, o ile rolnik stosuje je zgodnie z etykietą rejestracyjną i zasadami dobrej praktyki ochrony roślin.

Najważniejsze zasady:

• Ochrona osobista – stosuj odzież roboczą, aby ograniczyć kontakt cieczy ze skórą i oczami.
• Sprawny sprzęt opryskowy – belka opryskiwacza i lanca powinny być dobrze skalibrowane – w ten sposób zminimalizujesz ryzyko znoszenia cieczy roboczej.
• Strefy buforowe – wzdłuż cieków wodnych oraz wrażliwych plantacji zachowuj pasy ochronne określone w etykiecie.
• Czas zabiegu – opryski wykonuj po zakończeniu oblotu pszczół, czyli późnym popołudniem lub wieczorem. W ten sposób ograniczasz ryzyko przypadkowego kontaktu owadów zapylających z cieczą roboczą.
• Sąsiedzi i uprawy wrażliwe – poinformuj właścicieli sąsiednich pól o planowanym zabiegu, zwłaszcza gdy uprawiają warzywa, mają sady czy pasieki.
• Magazynowanie i odpady – środki przechowuj w oryginalnych opakowaniach, w wydzielonym miejscu, a puste kanistry oddawaj do utylizacji.

Stosowanie zgodne z instrukcją producenta pozwala łączyć wysoką skuteczność glifosatu z bezpieczeństwem rolnika, upraw i środowiska.

Wybór skutecznej substancji aktywnej to nie wszystko – w polu liczy się też wybór sprawdzonych, oryginalnych środków oraz opakowań zapewniających oszczędność. W ofercie Sklepu Farmera znajdziesz popularne preparaty z glifosatem o różnych stężeniach i formulacjach, dostępne zarówno w mniejszych opakowaniach, jak i w dużych pojemnościach przemysłowych.

➝ Glifosat to herbicyd totalny – niszczy wszystkie rośliny zielone. Stosuje się go wyłącznie w sytuacjach, gdy na polu nie ma roślin uprawnych lub wtedy, gdy etykieta preparatu dopuszcza zabieg (np. w sadach). Bezpieczne użytkowanie zależy od przestrzegania zaleceń etykiety i zachowania pasów buforowych.

➝ Na rynku dostępne są środki kontaktowe na bazie kwasu pelargonowego (nonanowego), np. Beloukha 680 EC. Alternatywą pozostają również uprawki mechaniczne (orka, podorywka, bronowanie) oraz płodozmian i poplony, które ograniczają zachwaszczenie i poprawiają żyzność gleby.

➝ Tak, ale tylko wtedy, gdy pozwala na to etykieta. Niektóre mieszaniny mogą obniżać skuteczność glifosatu, dlatego często lepiej wykonać zabiegi sekwencyjne. Ważna jest też jakość wody – twardą poprawia dodatek AMS – zawierają go adiuwanty. Zawsze należy przestrzegać zapisów etykiety i wykonać test mieszalności.

Źródła i współpraca redakcyjna:

• Informacje dotyczące stosowania, dawek, rejestracji i zasad bezpieczeństwa środków zawierających glifosat pochodzą z etykiet i kart charakterystyki zatwierdzonych decyzjami MRiRW.
• Aktualne dokumenty dla poszczególnych preparatów (np. Agrosar 360 SL, Roundup 360 Plus) są dostępne w oficjalnej wyszukiwarce środków ochrony roślin na sstronie: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wyszukiwarka-srodkow-ochrony-roslin---zastosowanie. Aby znaleźć konkretny produkt, wystarczy wpisać jego nazwę handlową, np. Roundup czy Agrosar.