Powiedz „nie” szkodnikom! – Zastosowanie insektycydów
Pasożytnicze owady są w stanie zniszczyć dużą część upraw oraz znacznie pogorszyć jakość zbiorów. Niezależnie od tego, czy są to zboża czy też owoce lub warzywa, szkodliwe insekty mogą przynieść ogromne straty rolnikom, sadownikom oraz działkowcom. Aby uniknąć przykrych niespodzianek, warto poznać najpopularniejsze środki ochrony roślin i zasady ich stosowania, dzięki którym walka ze szkodnikami może przynieść oczekiwany efekt.
Zastosowanie insektycydów – co warto wiedzieć?
- Insektycydy pomagają chronić plony przed szkodnikami, m.in. mszycami, wciornastkami i chrząszczami. Stosuje się je w zbożach, rzepaku, warzywach oraz uprawach sadowniczych.
- Skuteczność zabiegu zależy od właściwego doboru preparatu. Znaczenie ma gatunek szkodnika, faza jego rozwoju i zakres zastosowań określony w etykiecie środka.
- Z terminem oprysku nie warto zwlekać, ale nie należy też działać pochopnie.
- Regularna lustracja plantacji i znajomość progów ekonomicznej szkodliwości pomagają wybrać odpowiedni moment ochrony.
- Ochrona roślin to również odpowiedzialne stosowanie środków. Trzeba uwzględnić pogodę, aktywność zapylaczy oraz okresy karencji i prewencji, a przy kolejnych zabiegach pamiętać o zmianie mechanizmów działania.
O czym należy pamiętać przy wyborze środków owadobójczych?
Po pierwsze, warto sprawdzić, czy preparat ma aktualne zezwolenie na sprzedaż i stosowanie w Polsce. Sam numer zezwolenia na opakowaniu nie wystarczy – należy również upewnić się, że środek jest dopuszczony do zwalczania danego szkodnika w określonej uprawie. Trzeba także wiedzieć, kiedy i w jaki sposób zastosować insektycydy, by mogły przynieść pożądany efekt.
Ze względu na sposób przemieszczania się w roślinie wyróżnia się środki, które działają:
- Powierzchniowo – substancja pozostaje głównie na powierzchni rośliny i nie przemieszcza się w jej tkankach.
- Układowo – preparat jest pobierany przez roślinę i wraz z sokami przemieszcza się do innych jej części.
- Wgłębnie – substancja wnika do opryskanych tkanek, ale nie jest rozprowadzana po całej roślinie.
Przy wyborze środka znaczenie ma także jego mechanizm działania na szkodnika. Powtarzanie zabiegów preparatami z tej samej grupy IRAC może sprzyjać rozwojowi odporności owadów. Dlatego nie zawsze wystarczy zmienić nazwę handlową produktu – warto sprawdzić również jego substancję czynną.
Wrogowie ogrodu
Bolączką większości ogrodników są głównie mszyce, przędziorki, a także wciornastki i mączliki. Warto pamiętać, że przędziorki należą do roztoczy, dlatego nie każdy insektycyd będzie odpowiedni do ich zwalczania.
Aby skutecznie pozbyć się szkodników, warto zaopatrzyć się w środek, który będzie skuteczny wobec gatunków występujących w ogrodzie. Preparat o szerszym zakresie działania może być wygodnym rozwiązaniem, pod warunkiem że jego etykieta obejmuje zwalczane szkodniki. Dobrym wyborem bywają preparaty na owady, które działają powierzchniowo i zwalczają określone szkodniki gryzące oraz kłująco-ssące.
Wiele środków owadobójczych służących ochronie roślin ogrodowych stosuje się w formie oprysku liści. Przed przystąpieniem do tego zabiegu trzeba sprawdzić prognozę pogody. Deszcz może ograniczyć skuteczność niektórych preparatów, a silny wiatr zwiększa ryzyko znoszenia cieczy roboczej poza opryskiwaną powierzchnię.
Dodatkowo zabiegi trzeba planować tak, aby chronić pożyteczne owady zapylające. W wielu przypadkach wybiera się godziny wieczorne, gdy pszczoły nie są już aktywne. Sam oprysk po zmroku nie gwarantuje jednak bezpieczeństwa zapylaczy – należy przestrzegać ograniczeń określonych w etykiecie środka.
Ochronę drzew owocowych z kolei często rozpoczyna się już w kwietniu i maju, gdy pojawiają się pierwsze liście, a wraz z nimi szkodniki. Do najczęstszych zabiegów należą opryski przeciwko owadom żerującym na pąkach, liściach i kwiatach. Wykonuje się je w terminach wynikających z obserwacji szkodników i fazy rozwoju drzew, a nie cyklicznie bez wyraźnej potrzeby.
Ochrona zbóż i upraw
Działania, które mają na celu eliminowanie szkodników upraw, mają wieloraką formę. Popularne są opryski środkami chemicznymi, które warto stosować, gdy metody niechemiczne okazują się niewystarczające, a zagrożenie uzasadnia wykonanie zabiegu.
Pomocny jest przy tym próg ekonomicznej szkodliwości, określający liczebność szkodnika, przy której przewidywane straty uzasadniają koszt ochrony. W zależności od gatunku owada i uprawy może to być np. określona liczba szkodników na kłosach czy źdźbłach. Nie ma jednak jednej wartości obowiązującej we wszystkich zbożach i fazach ich rozwoju.
Jednymi z najczęściej występujących szkodników zbóż są trzy gatunki mszyc: czeremchowo-zbożowa, zbożowa oraz różano-trawowa. Opryski przeciwko mszycom wykonuje się jesienią lub wiosną, w zależności od terminu ich występowania i zagrożenia dla uprawy. W zbożach ozimych szczególnie ważne mogą być jesienne naloty mszyc przenoszących wirusy.
Sprawdź również: Skuteczne zwalczanie mszyc w zbożach
Podobnie jak w przypadku ochrony roślin ogrodowych, wiele preparatów służących do zwalczania szkodników zbóż ma szerszy zakres działania. Przy wyborze środka należy jednak sprawdzić, czy jest przeznaczony do konkretnej uprawy i zwalczanego gatunku owada.
W ofercie środków owadobójczych można znaleźć zarówno preparaty o szerokim zakresie zarejestrowanych zastosowań, jak i produkty przeznaczone do ochrony określonych upraw, np. rzepaku czy ziemniaków. Przykładem środka stosowanego w różnych uprawach jest Mospilan 20 SP firmy Sumi Agro. O możliwości jego użycia zawsze decyduje aktualna etykieta, a nie sama liczba roślin, w których dany preparat był wykorzystywany.
Warto również pamiętać, że rośliny okopowe, takie jak ziemniaki, mogą być chronione na różne sposoby. Poza tradycyjnymi opryskami przeciwko stonce można stosować preparaty przeznaczone do zwalczania szkodników występujących w glebie.
Preparat Nemathorin 10 GR służy do zwalczania określonych nicieni, w tym mątwika ziemniaczanego. Działa w glebie i ma postać granul stosowanych zgodnie z etykietą. Jest to jednak środek nicieniobójczy, a nie insektycyd.
Przeczytaj także: Ochrona insektycydowa rzepaku. Nowe podejście
Jak zwalczać insekty i owady w pomieszczeniach?
Po okresie zbiorów, rolnicy nie mogą jeszcze odetchnąć z ulgą. Zebrane plony trzeba odpowiednio składować, a w magazynach i spichlerzach również pojawiają się nieproszeni goście. Do największych magazynowych szkodników należą wołki zbożowe.
Aby zapobiec ich pojawianiu się, warto zdezynfekować pomieszczenie, w którym będą składowane zboża. W tym celu można użyć preparatu Actellic 20FU 90g Amagro, który generuje nieprzyjazny dla insektów dym. Przy przeprowadzaniu takiego zabiegu, trzeba koniecznie spełnić wszelkie środki ostrożności oraz postępować wraz z instrukcją zamieszczoną na opakowaniu.
Powierzchnie magazynowe można także spryskać odpowiednim insektycydem, czego dobrym przykładem jest np. Actellic 500 EC Syngenta. Inny rozwiązaniem jest też pomalowanie ścian oraz posmarowanie powierzchni odpowiednim do tego preparatem (Finish 26 PA, Spiess), który zwalcza muchy oraz inne szkodliwe insekty w różnego rodzaju pomieszczeniach.
Podsumowując:
Chcąc cieszyć się bogactwem wysokiej jakości upraw, trzeba podjąć szereg kroków, które pomogą zwalczyć szkodliwe insekty. Poza zabiegami naturalnymi, warto sięgnąć po odpowiednie środki owadobójcze, które chronią rośliny ozdobne, owocowe, uprawne oraz zboża. Przy ich stosowaniu trzeba koniecznie postępować zgodnie z zaleceniami oraz przestrzegać tzw. okresu karencji.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o zastosowanie insektycydów
Dlaczego przed zastosowaniem insektycydu warto najpierw monitorować liczebność szkodników?
➝ Monitoring pozwala ocenić, czy liczebność szkodnika rzeczywiście uzasadnia wykonanie zabiegu. W wielu uprawach decyzję podejmuje się po przekroczeniu określonego progu szkodliwości, dzięki czemu można ograniczyć zbędne opryski i lepiej dobrać termin ochrony. W rzepaku wykorzystuje się w tym celu m.in. żółte naczynia chwytne.
Czy ciągłe stosowanie tej samej substancji owadobójczej może obniżyć skuteczność ochrony?
➝ Tak. Wielokrotne stosowanie preparatów o tym samym mechanizmie działania może sprzyjać selekcji odpornych populacji szkodników. Dlatego w programie ochrony warto rotować substancje czynne i mechanizmy działania, zawsze zgodnie z aktualną etykietą produktu.
Czy insektycyd można mieszać z fungicydem w jednym zabiegu?
➝ Czasami tak, ale nie należy zakładać, że każda kombinacja jest bezpieczna i skuteczna. Trzeba sprawdzić etykiety obu preparatów, ich formulacje, możliwość łącznego stosowania oraz zalecaną kolejność przygotowania cieczy roboczej. Sam fakt, że oba środki są przeznaczone do tej samej uprawy, nie oznacza automatycznie, że można je mieszać.
