Nawożenie jęczmienia browarnego, czyli jak zwiększyć wydajność upraw
Wielkość oraz wartość plonów zależy od wielu czynników, w tym – w znacznej mierze, od nawożenia. Regularne stosowanie odpowiednich środków może zaowocować zwiększeniem wydajności upraw. We współczesnym rolnictwie, stosowanie nawozów jest więc niezbędne. W ten sposób można dostarczyć roślinom większą dawkę witamin i minerałów, które są niezbędne do ich właściwego rozwoju i wzrostu. W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym powinno charakteryzować się właściwe nawożenie jęczmienia browarnego.
Nawożenie jęczmienia browarnego – co warto wiedzieć?
- W jęczmieniu browarnym liczy się nie tylko wysokość plonu, ale również jakość ziarna. Szczególnie ważna jest zawartość białka, która musi odpowiadać wymaganiom odbiorcy.
- Dawkę azotu trzeba dobierać ostrożnie. Jego nadmiar może podnieść zawartość białka w ziarnie i zwiększyć ryzyko wylegania.
- Fosfor, potas i magnez mają duże znaczenie dla prawidłowego rozwoju jęczmienia. Ich nawożenie warto oprzeć na wynikach analizy gleby.
- Przed wapnowaniem należy sprawdzić odczyn gleby. Rodzaj i dawka nawozu wapniowego zależą między innymi od jej pH oraz kategorii agronomicznej.
- Dokarmianie dolistne może pomóc uzupełnić niedobory mikroskładników, ale nie zastępuje prawidłowego nawożenia doglebowego.
Jęczmień browarny – charakterystyka
Jęczmień browarny jest wykorzystywany do produkcji piwa i charakteryzuje się zawartością białka w suchej masie na poziomie 11-11,5%, wysoką zdolnością i energią kiełkowania, wyrównaniem, a także łuską o barwie żółtej, która jest delikatna i nieuszkodzona. Wymagania glebowe tej odmiany jęczmienia są wysokie. W głównej mierze jest to spowodowane słabym systemem korzeniowym oraz krótkim okresem wegetacji. Jęczmień browarny jest też wrażliwy na niskie temperatury, szczególnie we wczesnym okresie rozwojowym, a także źle reaguje zarówno na nadmiar, jak i niedobór wody. Co ciekawe, uprawiany na dobrych glebach żytnich, daje plony wyższe i wartościowsze niż samo żyto.
Nawożenie jęczmienia browarnego
Duże wymagania glebowe to jeden z ważniejszych powodów, dla których należy stosować nawożenie jęczmienia browarnego. Dzięki temu, roślina będzie miała zapewnione optymalne warunki do rozwoju.
Rodzaj nawożenia należy uzależnić od potrzeb:
- nawożenie wapnem węglanowym lub tlenkowym – konieczne w przypadku bardzo kwaśnej gleby. Preparaty należy stosować na ścierń, a następnie wymieszać je kultywatorem. Można też wykonać podorywkę i natychmiast zabronować pole;
- nawożenie wapnem magnezowym – konieczne w przypadku gleb o bardzo niskiej zawartości magnezu. Dla dobrych efektów wystarczą już niewielkie ilości nawozu (300-600 kg/ha dolomitu);
- nawożenie fosforem i potasem - konieczne w przypadku gleb, które są bardzo ubogie w te pierwiastki. Najlepsze efekty osiąga się, mieszając nawozy z 10-20- centymetrową warstwą gleby. Jesienią, najlepiej jest stosować nawozy kompleksowe pod orkę. Natomiast wiosną – pod uprawki przedsiewne (7-14 dni przed siewem);
- nawożenie azotem – najlepsze efekty można uzyskać, stosując nawóz wczesną wiosną, 7-14 dni przed siewem ziarna. Można wówczas wykorzystać 50-70 kg N/ha;
- nawożenie dolistne środkami mikroskładnikowymi – można je wykonywać w trakcie zabiegów ochronnych (na szkodniki i choroby grzybowe), ale tylko, jeśli dopuszczalne jest mieszanie pestycydów z nawozami dolistnymi. Najlepsze efekty dokarmiania dolistnego osiąga się, stosując je co najmniej dwa razy. Pierwszy oprysk, na który składa się magnez, miedź, mangan, molibden i bor – w końcu fazy krzewienia, natomiast drugi, z manganem i borem – na początku fazy strzelania w źdźbło. Należy mieć świadomość, że są to dwa najważniejsze okresy stosowania nawozów mikroskładnikowych, są dwie fazy. Przy czym, początek fazy strzelania w źdźbło jest ostatnim momentem na podanie manganu.
O czym należy pamiętać podczas nawożenia?
Choć stosowanie nawozów jest bardzo dobrą praktyką, to jednak, aby nawożenie roślin przyniosło jak najwięcej korzyści, konieczne jest pamiętanie o kilku ważnych zasadach:
- Sposób nawożenia i ilość preparatu należy uzależnić od wymagań pokarmowych gleby.
- Nie tylko niedobór wartości odżywczych negatywnie wpływa na rozwój roślin. Również nadmiar nawozu i nieodpowiednie porcje składników pokarmowych mogą zaszkodzić.
- Bardzo duże znaczenie ma także zachowanie równowagi pomiędzy poszczególnymi składnikami w glebie. Zrównoważone nawożenie to podstawa wartościowej uprawy roślin.
- Warto też wiedzieć, że przyorując słomę jęczmienia jarego, każdorazowo wprowadza się do gleby konkretną ilość składników odżywczych. Średnio, na 1 tonę ziarna przypada 6,5 kg azotu, 2,5 kg fosforu oraz 16 kg potasu. Te wartości należy uwzględnić przy kolejnym nawożeniu.
Zalety stosowania nawozów
Nawożenie azotem wpływa na zwiększenie masy plonu oraz zawartość białka w ziarnie. Jednak, należy pamiętać o tym, że jęczmień browarny powinien zawierać nie więcej niż 11% białka w suchej masie, dlatego konieczne jest ostrożne stosowanie azotu – najlepiej jednorazowo, przedsiewnie i w niskiej dawce saletry amonowej. Zbyt duża dawka nawozu azotowego może też sprzyjać wyleganiu oraz rozwojowi wielu chorób i pojawieniu się szkodników.
Nawożenie fosforem i potasem niesie za sobą wiele korzyści, ponieważ: zwiększa odporność jęczmienia browarnego na choroby, a także na niedobory wody i wyleganie. Ma też wpływ na równomierne dojrzewanie zboża, lepsze wypełnienie ziarna oraz poprawę kiełkowania.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o nawożenie jęczmienia browarnego
Dlaczego jęczmień browarny może mieć zbyt wysoką zawartość białka mimo prawidłowego nawożenia?
➝ Zawartość białka w ziarnie jęczmienia browarnego zależy nie tylko od zastosowanej dawki azotu, ale również od dostępności tego składnika w glebie, przebiegu pogody i wysokości plonu. Susza oraz ograniczone wypełnianie ziarna mogą prowadzić do zwiększenia procentowej zawartości białka. Znaczenie ma także mineralizacja azotu z materii organicznej i wcześniejsze nawożenie stanowiska. Dlatego ocenę ryzyka przekroczenia parametrów jakościowych warto opierać na analizie gleby, historii pola oraz wymaganiach odbiorcy ziarna.
Jak ograniczyć ryzyko wylegania jęczmienia browarnego?
➝ Ryzyko wylegania można ograniczyć poprzez odpowiedni dobór odmiany, dostosowanie normy wysiewu oraz unikanie nadmiernego zagęszczenia łanu. Ważne jest także zbilansowane nawożenie i kontrolowanie dostępności azotu, ponieważ jego nadmiar może sprzyjać nadmiernemu wydłużaniu źdźbeł. W przypadku wysokiego ryzyka wylegania można rozważyć zastosowanie regulatorów wzrostu, pod warunkiem że konkretny preparat jest dopuszczony do stosowania w jęczmieniu browarnym i odpowiada wymaganiom odbiorcy surowca.
Jakie rośliny są dobrym przedplonem dla jęczmienia browarnego?
➝ Dobrym przedplonem dla jęczmienia browarnego mogą być rośliny pozostawiające stanowisko w dobrej kulturze, o niewielkim zachwaszczeniu i korzystnej strukturze gleby. Wybór powinien uwzględniać również ilość azotu pozostającego po wcześniejszej uprawie. Przedplony bobowate mogą zwiększać jego dostępność, co przy produkcji jęczmienia browarnego wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wymagania dotyczące zawartości białka w ziarnie. Warto unikać częstego następstwa zbóż, które może zwiększać presję chorób i pogarszać warunki fitosanitarne stanowiska.
