Jak zwiększyć skuteczność środków ochrony roślin?
Skuteczność środków ochrony roślin determinuje głównie temperatura, lecz nie tylko – wpływ na efektywność zabiegu mogą mieć również inne czynniki atmosferyczne. Opryski zbóż, chroniące pola i plony przed grzybami i chwastami, mogą być nieskuteczne, jeśli nie zostaną wykonane w odpowiednich warunkach.
Skuteczność środków ochrony roślin – co warto wiedzieć?
- Najlepsze efekty zabiegów uzyskuje się przy odpowiedniej temperaturze: fungicydy 12–20°C, herbicydy 10–25°C, insektycydy 15–25°C.
- Deszcz lub przymrozek po oprysku znacząco ograniczają działanie środków.
- O wyniku decyduje także woda użyta do cieczy roboczej – jej odczyn i twardość.
- Dobór dysz, ciśnienia i typu opryskiwacza wpływa na równomierne naniesienie środka.
- Zabieg powinien być wykonany w odpowiedniej fazie rozwoju roślin, najlepiej wieczorem lub nocą, gdy panują spokojniejsze warunki.
Jakie czynniki wpływają na skuteczność oprysku?
W przypadku różnych środków ochrony roślin warunki pogodowe odgrywają podstawową rolę w osiąganiu oczekiwanych rezultatów.
W praktyce oznacza to, że rolnik planując zabieg, powinien brać pod uwagę nie tylko prognozę pogody na dzień oprysku, lecz także kolejne 24 godziny. Każdy opad deszczu w krótkim czasie po zabiegu może spłukać substancję czynną, a przymrozek zablokować proces jej wchłaniania.
Czynnik pierwszy: temperatura
Temperatura to podstawowy czynnik decydujący o powodzeniu zabiegu. Optymalny zakres temperatur podczas wykonywania oprysku przy użyciu fungicydów to 12–20°C.
W przypadku trwałości substancji czynnej oprysku istotny jest też poziom nasłonecznienia. Zbyt intensywne promieniowanie UV może przyspieszać rozkład środka.
Czynnik drugi: jakość wody w gospodarstwie rolnym
Właściwe przygotowanie cieczy roboczej – na bazie której zostanie sporządzony oprysk – jest jednym z kluczowych czynników skutecznej walki z chwastami. Pomocą dla rolnika może być kondycjoner wody, który usuwa substancje negatywnie wpływające na działanie środków ochrony roślin. Istotna jest twardość i pH wody. Niewłaściwe parametry sprawiają, że nawet dobrze dobrany środek działa słabiej lub w ogóle nie przynosi efektu. Poprawa jakości wody zwiększa skuteczność zabiegu i pozwala ograniczyć straty finansowe.
Czynnik trzeci: odpowiedni proces mieszania
Do sporządzenia roztworu niezbędny jest nie tylko stały dopływ wody, ale także rozwadniacz o nachylonych brzegach, w którym środki ochrony roślin, czy to w postaci koncentratu, czy granulatu, dobrze wymieszają się z wodą. Ważne jest także przestrzeganie zasad dotyczących kolejności dodawania składników – w pierwszej kolejności kondycjoner wody, następnie nawozy (sypkie, później płynne), potem środki ochrony roślin w odpowiednich formulacjach, a na końcu adiuwanty. Dzięki temu ciecz robocza pozostaje stabilna i nie dochodzi do wytrącania się osadów, które mogłyby ograniczyć skuteczność zabiegu.
Szczegółowe wskazówki i przykładową kolejność tworzenia mieszaniny zbiornikowej znajdziesz w artykule: Czy można mieszać środki owadobójcze z grzybobójczymi.
Czynnik czwarty: forma aplikacji środka ochrony roślin
W zależności od zastosowanego sprzętu rolniczego, możemy uzyskać lepsze lub gorsze efekty.
Opryskiwacze z rękawem powietrznym poprawiają penetrację łanu i równomierność naniesienia, a jednocześnie ograniczają znoszenie cieczy. Zaletą takiej aplikacji jest oszczędniejsze zużycie pestycydów i wody; należy pamiętać, że każdy preparat ma swoje zasady – jedne wymagają opryskiwaczy polowych, inne ręcznych.”
Na skuteczność wpływa także dobór dysz i ciśnienia roboczego, ponieważ decydują one o wielkości kropli i dokładności pokrycia liści.
Czynnik piąty: faza dojrzałości i wilgotności łanu
Faza wzrostu rośliny nie jest obojętna. Warto sprawdzić, czy producent zaleca stosowanie środka w danym stadium rozwoju łanu. Wielu ekspertów dopuszcza zabiegi wieczorem lub nocą, gdy wiatr słabnie i nasłonecznienie maleje. W późnej porze trzeba zadbać o odpowiednie oświetlenie i ochronę zapylaczy.
Oprysk wykonany w odpowiedniej fazie rozwoju pozwala uzyskać wyższą skuteczność przy mniejszym ryzyku strat środowiskowych.
Fungicydy – optymalna temperatura powietrza podczas oprysku
Optymalny zakres temperatury w przypadku stosowania środków grzybobójczych (fungicydów) to przedział pomiędzy 12 a 20°C. Rolnicy przestrzegający go w czasie wykonywania oprysków mogą mieć pewność co do skuteczności fungicydów.
Jeżeli zachodzi konieczność zabiegów w niższych temperaturach, najlepsze efekty dają substancje aktywne o szerokim zakresie skuteczności, takie jak morfoliny (np. spiroksamina) czy SDHI (boskalid, biksafen, fluopyram).
Triazole (np. tebukonazol, cyprokonazol, metkonazol) pozostają ważnym elementem ochrony, jednak przy temperaturach poniżej ~10–12°C ich skuteczność może być ograniczona.
Herbicydy – kiedy są najlepsze warunki do oprysku nimi?
W przypadku środków chwastobójczych (herbicydów) optymalna temperatura zastosowania wynosi od 10 do 25°C. Wybierając dzień na oprysk, warto przyjrzeć się dokładniej prognozom meteorologicznym – opady deszczu i wystąpienie przymrozków do kilku godzin po zastosowaniu środków ochrony roślin znacząco pogarsza ich skuteczność.
Jednym z polecanych herbicydów jest Gallup Special w formie koncentratu, przeznaczony do stosowania w ciągnikowych opryskiwaczach polowych, ale też opryskiwaczach ręcznych. Gallup Special powinno się stosować w momencie, gdy wilgotność nasion będzie niższa niż 30%.
Ciekawostka!
Dobrą praktyką jest stosowanie adiuwantów, które poprawiają przyczepność kropli i wspierają działanie herbicydów w mniej sprzyjających warunkach.
Insektycydy – kiedy skuteczność oprysku będzie najwyższa?
Owadobójcze środki ochrony roślin (insektycydy) najlepiej stosować, gdy zakres temperatur wynosi około 15-25°C. Z kolei pyretroidy najlepiej sprawdzają się w dniach, w których temperatura powietrza nie przekroczy 20°C.
W przypadku stosowania środków ochrony roślin równie istotna jest temperatura wody, na bazie której przygotowano oprysk. Powinna być ona ciepła, zbliżona do pokojowej i wynosić nie mniej niż 15°C.
Warto pamiętać, że niektóre insektycydy wymagają dokładnego pokrycia całej powierzchni liści, dlatego kluczowy jest dobór dysz dających drobniejsze krople.
Podsumowanie tematu skuteczności oprysków
Stosowanie środków ochrony roślin w optymalnych zakresach temperatur i odpowiednich warunkach pogodowych nie tylko pozwala osiągnąć jak najlepsze efekty, ale również wiąże się z innymi zaletami.
Dla rolników bardziej wydajne wprowadzanie pestycydów oznacza:
- mniejsze koszty związane z zakupem chemikaliów;
- mniejsze ryzyko związane z zanieczyszczeniami środowiska i lepsze praktyki w zakresie zarządzania pestycydami;
- ogranicza postępowanie zjawiska oporności owadów i chwastów na środki ochrony roślin.
Pod pojęciem efektywności wprowadzania środków ochrony roślin kryje się nic innego jak dostarczanie odpowiedniej dawki dobrze dobranego pestycydu do części plonu przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymogów prawnych, bez negatywnego wpływu na ludzi, mienie lub środowisko.
Istotny jest nie tylko wybór samego produktu, ale też podanie odpowiedniej dawki, procedury przygotowania cieczy roboczej, czasu aplikacji skorelowanego z cyklem życia szkodnika, ale również jakość oprysku, uwzględniająca rozmiar kropli i jego zasięg. W tej kwestii istotny jest wybór odpowiedniej dyszy, ciśnienia roboczego i zadbanie o właściwą jakość wody.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o skuteczność środków ochrony roślin
Jakie czynniki pogodowe mają największy wpływ na skuteczność oprysków?
➝ Najważniejsza jest temperatura, a także to, czy po zabiegu nie pojawią się opady deszczu, przymrozki lub silny wiatr, które obniżają działanie środka.
Jaka jest optymalna temperatura do stosowania poszczególnych rodzajów środków ochrony roślin?
➝ Fungicydy najlepiej działają w przedziale 12–20°C, herbicydy w granicach 10–25°C, a insektycydy w 15–25°C. Pyretroidy są najskuteczniejsze przy temperaturach poniżej 20°C.
Dlaczego aplikowanie oprysków w nocy może być bardziej efektywne?
➝ Wieczorne i nocne zabiegi pozwalają ograniczyć znoszenie cieczy i jej szybkie odparowanie, a przy tym są bezpieczniejsze dla zapylaczy, które wtedy nie są aktywne.
