Dyrektywa azotanowa a życie – jak ograniczyć straty azotu?
W związku z wprowadzaniem w życie nowej dyrektywy azotanowej powinniśmy mocno pochylić się nad stratami azotu jakie zachodzą po zastosowaniu nawozów sztucznych.
Straty azotu w nawożeniu – to musisz wiedzieć!
- Straty azotu mogą sięgać nawet 60% w niekorzystnych warunkach.
- Największe straty powodują: ulatnianie amoniaku, wymywanie i denitryfikacja.
- Ważny jest: termin nawożenia, forma nawozu i bilans składników.
- Odpowiednia strategia może znacząco zwiększyć efektywność nawożenia.
Kiedy i dlaczego tracimy azot?
-
Spływy powierzchniowe zależą od ilości opadów, szczególnie o charakterze burzowym oraz od oddalenia terminu stosowania nawozu od terminu opadów. Straty te są niezależne od rolnika.
-
W moczniku, w momencie szybkiej hydrolizy, do atmosfery wydziela się bezpowrotnie amoniak. Straty mogą dochodzić (w zależności od żyzności gleby i temperatury) nawet do 30% zastosowanego azotu.
-
W czasie opadów i w momencie przemieszczania się w profilu glebowym, straty zależą od ilości opadów i głębokości wód gruntowych. Mogą one sięgać około 20-25%.
-
W procesie denitryfikacji straty zależą od składu mikrobiologicznego gleby i mogą sięgać 5-10%. W niektórych przypadkach straty stosowanego w nawozach azotu mogą dochodzić nawet do 60%. Patrząc przez pryzmat wielu badań i doświadczeń, straty w nawozach typu prosty mocznik czy saletra 34% dochodzą 30-45%, w zależności od przebiegu pogody.
Co dodatkowo zwiększa straty azotu?
- PH na tyle niskie, aby ograniczało rozwój korzeni.
- Straty spowodowane ograniczeniem pobierania azotu z powodu braku wapnia (nawet gdy pH wynosi około 7,0).
- Brak zbilansowania nawożenia azotowego fosforem, potasem i magnezem.
- Brak zbilansowania nawożenia azotowego siarką.
- Brak zbilansowania nawożenia azotowego mikroelementami. Straty związane z niedoborami któregokolwiek pierwiastka bilansującego rosną wraz ze wzrostem niedoboru, a dodatkowo powodują zatruwanie rośliny nieprzetworzonymi związkami azotu. Obniżają tym samym cały plon oraz jego jakość.
Należy więc zadać sobie bardzo istotne pytanie:
Jak zwiększyć wykorzystanie azotu? (9 praktycznych zasad)
- Uprawa pól na stokach w miarę możliwości powinna być prowadzona w poprzek stoku. Nie należy stosować nawozów azotowych w krótkim okresie przed silnymi opadami.
- Stosowanie nawozów o opóźnionej hydrolizie (Monolith, Alzon).
- Stosowanie nawozów o maksymalnie opóźnionej nitryfikacji (Alzon).
- Stosowanie nawozów o chemicznym mechanizmie blokowania ulatniania amoniaku (Superstart).
- Jak najczęstsze badanie gleby i wapnowanie według potrzeb.
- Badanie gleby na zawartość wapnia (nie dotyczy rędzin) i stosowanie jak najczęściej nawozów zawierających wapń, np. Florovit Wapno, Superstart, Extran 27, Sulfan24, Sulfammo23, Lubofoski, ICL Plus10-25, Superfosfat prosty.
- Stosowanie odpowiednich do badanej zasobności dawek nawozów fosforowych i potasowych.
- Stosowanie nawozów zawierających siarkę – szybko i wolno działającą, nie tylko w rzepaku, ale i w uprawach zbożowych, kukurydzy ziemniaku i innych.
- Stosowanie nawozów mikroelementowych o składach odpowiednich dla uprawy lub tworzenie odpowiednich mieszanek, w zależności od gatunku uprawianej rośliny.
Powyższe 9 punktów daje nam możliwość maksymalnego wykorzystania nawozów azotowych jako źródła plonu – nawet w ograniczonych dawkach.
Podsumowanie
Efektywne nawożenie azotem nie polega na zwiększaniu dawki, ale na maksymalnym wykorzystaniu zastosowanego składnika.
Dobrze dobrana strategia pozwala:
- ograniczyć straty,
- obniżyć koszty,
- zwiększyć plon i jego jakość.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o straty azotu
Czy można całkowicie wyeliminować straty azotu?
Nie, ale można je znacząco ograniczyć poprzez odpowiednią strategię nawożenia.
Który nawóz powoduje największe straty?
Najczęściej mocznik – szczególnie bez inhibitora i przy wysokiej temperaturze.
Czy wapnowanie poprawia wykorzystanie azotu?
Tak – poprawia warunki glebowe i rozwój systemu korzeniowego.
