Choroby występujące w kukurydzy i ich zwalczanie
Kukurydza jest rośliną, którą atakuje niewiele chorób grzybowych. Dlatego uprawa kukurydzy w monokulturze jest najmniej narażona na spadki plonu. Niemniej jednak przyroda nie lubi pustki i także w tej uprawie spotykamy się z patogenami ograniczającymi uprawę. W artykule przedstawiamy zagrożenia dla plonu kukurydzy oraz sposoby ich zwalczania.
Zarodniki grzybów
Już w momencie kiełkowania atakują zarodniki grzybów z rodzaju Pythium, Rhizoktonia, Fusarium, Phoma. Znajdujące się na ziarniakach lub w glebie atakują malutką roślinkę przerastając przez korzenie oraz liścień zwany cotyledonem. Nie da się w tej fazie wykonać typowego zabiegu fungicydowego opryskiwaczem dlatego też tej chorobie zapobiegamy zaprawiając nasiona. W kukurydzy zarejestrowane są zaprawy o nazwie Vitavax 200 FS oraz Maxim XL 034,7FS*.
Kukurydza atakowana przez grzyby z rodzaju Fusarium spp
Grzyby z rodzaju Fusarium mogą atakować system korzeniowy i podstawę łodygiw starszym wieku rośliny powodując zniżkę plonu oraz łamaniesię roślin u podstawy źdźbła. W tym przypadku im większa roślina tym ochrona związana z zaprawą maleje do zera już przy 3-4 liściu.
Niestety nie ma w tej fazie na tę chorobę żadnego lekarstwa w postaci fungicydu. Aby uniknąć przykrych niespodzianek należy dobierać do siewu odmiany o wysokiej odporności na wyleganie, głęboko przyorywać resztki pożniwne dbać o prawidłowe pH, oraz stosować co najmniej 4-letni płodozmian.
Najgroźniejszy jest jednak atak Fusarium ssp., gdy wykształca się kolba a potem w okresie kwitnienia. Porażeniu ulegają wtedy ziarniaki, a grzyb który na nich rośnie wytwarza bardzo toksyczne i kancerogenne mykotoksyny np. DON, zearalenon, fumonizyny, niwalenol. Już dawka kilku ppm działa toksycznie nawet na duże organizmy żywe. Porażeniu sprzyja przekropna pogoda, podatność odmianowa, gęstość siewu, wysokość nawożenia azotem.
Możemy w pewnym stopniu przeciwdziałać tej chorobie dobierając odmiany odporne na fuzarium, przyorywując dokładnie resztki pożniwne, zbiór organizować tuż po osiągnięciu pełnej dojrzałości.
W tej fazie możemy ograniczyć bardzo mocno fuzariozę fungicydem typu Retengo Plus 183 SE w dawce 1-1,5l /ha stosując go w fazie od 8 liścia do wiechowania.
Plamistość liści
Następna choroba jaka może zaatakować kukurydzę to drobna plamistość liści kukurydzy. Choroba objawia się na liściu oraz pochwie liściowej małymi kropkami o początkowo żółtymi z czerwonawą obwódką, które później zlewają się w coraz większe plamy prowadzą do obsychania liści i spadku plonu.
Oprócz metod agrotechnicznych tą chorobę możemy zwalczać przy pomocy preparatu Retengo Plus 183 w dawce 1-1,5l /ha stosując go w fazie od 8 liścia do wiechowania.
W latach kiedy zimna wiosna hamuje szybki wzrost kukurydzy pojawiają się często dwa rodzaje głowni : guzowata i pyląca. Choroba w dużym stopniu wpływa na plon nasion oraz znacznie pogarsza jakość kiszonki.
Niestety jedynym sposobem na ograniczenie tej choroby jest dobór odmiany, która charakteryzuje się odpornością na tą chorobę. Jakąś poprawę uzyskujemy stosując nawozy mikrogranulatowe oraz nawozy dolistne i biostymulatory przyspieszające rozwój kukurydzy.
* Proponowane preparaty są dopuszczone do sprzedaży i użytku na dzień publikacji artykułu.
Najczęściej zadawane pytania o choroby występujące w kukurydzy
Czy żółknięcie liści kukurydzy zawsze oznacza chorobę grzybową?
➝ Nie. Żółknięcie liści kukurydzy może wynikać z niedoborów składników pokarmowych, suszy, nadmiernej wilgotności gleby lub uszkodzenia systemu korzeniowego. Podobne objawy mogą występować również podczas infekcji chorobowych. Warto zwrócić uwagę na rozmieszczenie przebarwień, obecność plam i stan pozostałych części rośliny. Przed zastosowaniem fungicydu należy rozpoznać przyczynę problemu, ponieważ środki grzybobójcze nie usuwają objawów wywołanych niewłaściwymi warunkami uprawy.
Czy kukurydzę porażoną fuzariozą można bezpiecznie przechowywać?
➝ Przechowywanie kukurydzy porażonej fuzariozą wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ niektóre gatunki grzybów z rodzaju Fusarium mogą wytwarzać mykotoksyny. Przed magazynowaniem należy ocenić jakość ziarna i w razie potrzeby wykonać badania laboratoryjne. Odpowiednie suszenie oraz kontrola temperatury i wilgotności pomagają ograniczyć dalszy rozwój pleśni, ale nie usuwają mykotoksyn już obecnych w ziarnie. O możliwości wykorzystania plonu powinny decydować wyniki badań i obowiązujące wymagania dotyczące jego przeznaczenia.
Co zrobić z resztkami kukurydzy porażonej chorobami po zbiorach?
➝ Resztki pożniwne kukurydzy mogą stanowić źródło patogenów w kolejnym sezonie. Warto je dokładnie rozdrobnić i odpowiednio zagospodarować, uwzględniając stosowany system uprawy oraz warunki glebowe. Istotne znaczenie ma również płodozmian, który ogranicza częste następstwo kukurydzy na tym samym stanowisku. Samo rozdrobnienie resztek nie eliminuje wszystkich patogenów, dlatego powinno być elementem szerszej profilaktyki obejmującej dobór odmian, monitoring plantacji i właściwą agrotechnikę.
