Ewidencja zabiegów ochrony roślin. Wszystko co musisz wiedzieć

Ewidencja zabiegów ochrony roślin. Wszystko co musisz wiedzieć

Ewidencja zabiegów ochrony roślin to obowiązkowa dokumentacja dla profesjonalnych użytkowników ŚOR. Sprawdź, jakie dane należy zapisywać w 2026 r., jak prowadzić ewidencję i co zmieni się od 1 stycznia 2027 r.

Ewidencja zabiegów ochrony roślin – co warto wiedzieć?

• Ewidencję prowadzą profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin.
• W 2026 r. należy zapisywać nazwę zastosowanego ŚOR, czas zastosowania, dawkę, obszar i uprawę oraz co najmniej przyczynę wykonania zabiegu.
• Dokumentację trzeba przechowywać przez co najmniej 3 lata.
• W 2026 r. można nadal prowadzić ewidencję na papierze – korzystanie ze specjalnego programu nie jest obowiązkowe.
• Od 1 stycznia 2027 r. zakres wymaganych danych będzie szerszy, a dokumentacja będzie podlegać nowym wymaganiom dotyczącym formatu elektronicznego.

Spis treści:

• Co to jest ewidencja zabiegów ochrony roślin i kogo dotyczy?
• Ostatnie zmiany w ewidencji zabiegów ochrony roślin – wszystko, co musisz wiedzieć
• Jak prawidłowo prowadzić ewidencję zabiegów ochrony roślin?
• Dostępne narzędzia i wzory do prowadzenia ewidencji środków ochrony roślin
• Co grozi za brak lub nieprawidłowe prowadzenie ewidencji?
• FAQ

Ewidencja dokumentuje stosowanie ŚOR przez użytkownika profesjonalnego. Obowiązek jej prowadzenia nie zależy od wielkości gospodarstwa ani powierzchni upraw – PIORiN wskazuje, że dotyczy wszystkich profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin.

Nie należy tego mylić ze zwolnieniem obowiązującym w ramach warunkowości. Od 2026 r. beneficjenci, których powierzchnia gruntów rolnych kwalifikująca się do płatności zadeklarowana we wniosku nie przekracza 10 ha, są zwolnieni z kontroli i kar w zakresie warunkowości. Nie zwalnia ich to jednak z obowiązku prowadzenia ewidencji ŚOR wynikającego z przepisów o środkach ochrony roślin.

Sam wymóg dokumentowania zabiegów nie jest nowy – ewidencję przewidywała już ustawa z 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin. Obecne zasady opierają się przede wszystkim na rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009 oraz ustawie z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Od 1 stycznia 2014 r. stosowanie zasad integrowanej ochrony roślin jest obowiązkiem wszystkich profesjonalnych użytkowników ŚOR.

W 2026 r. ewidencja stosowania środków ochrony roślin powinna zawierać:

• nazwę zastosowanego środka ochrony roślin,
• czas zastosowania,
• zastosowaną dawkę,
• nazwę uprawy oraz powierzchnię lub obszar zastosowania,
• co najmniej przyczynę wykonania zabiegu, wskazującą sposób realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin.

Przyczyna powinna odpowiadać rzeczywistemu powodowi zastosowania preparatu. Zamiast ogólnego wpisu „szkodniki” czy „choroba grzybowa” lepiej wskazać konkretny problem, np. mszyce, zgniliznę twardzikową albo określone chwasty.

Osoba wykonująca zabiegi preparatami przeznaczonymi dla użytkowników profesjonalnych powinna również posiadać wymagane uprawnienia do stosowania środków ochrony roślin.

Ewidencja nie zastępuje etykiety preparatu. Przed zastosowaniem środków ochrony roślin należy sprawdzić aktualny zakres stosowania, dawkę, termin zabiegu oraz pozostałe warunki użycia.

Przeczytaj również: Etykieta środków ochrony roślin – co się na niej znajduje i jak ją czytać?

W 2026 r. zasady dokumentowania zabiegów pozostają bez zmian. Ewidencję można nadal prowadzić w dotychczasowej formie, również na papierze. Obowiązkowy zakres danych obejmuje nazwę zastosowanego ŚOR, czas zastosowania, dawkę, obszar i uprawę oraz co najmniej przyczynę wykonania zabiegu.

Większe zmiany zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Do obecnego zakresu dokumentacji dojdą m.in.:

• numer zezwolenia zastosowanego środka ochrony roślin,
• godzinę rozpoczęcia zabiegu, gdy ma zastosowanie,
• dokładniejszą lokalizację lub identyfikację obszaru objętego zabiegiem,
• odpowiedni kod EPPO (standaryzowane oznaczenie m.in. uprawy lub sposobu użytkowania gruntu),
• fazę rozwojową według BBCH (skala określająca fazę rozwoju rośliny), gdy ma zastosowanie.

BBCH nie należy do podstawowego zakresu danych wymaganych w ewidencji w 2026 r. Można jednak zapisywać tę informację dodatkowo.

Zmiana dotyczy również formy dokumentacji. Od 2027 r. zapisy mają ostatecznie znaleźć się w elektronicznym formacie zgodnym z wymaganiami rozporządzenia (UE) 2023/564. Nie oznacza to jednak, że każdy wpis musi od razu powstać w tym formacie.

Ważne!

W 2026 r. papierowa książka oprysków jest nadal dopuszczalna. Nowe wymagania dotyczące zakresu danych i formatu elektronicznego zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.

Dokumentacja powinna pozwalać jednoznacznie ustalić, jaki środek zastosowano, kiedy i gdzie wykonano zabieg, w jakiej dawce oraz z jakiego powodu. Wpis powinien odpowiadać rzeczywiście wykonanemu zabiegowi.

Przy uzupełnianiu ewidencji należy zwrócić uwagę na:

1. Datę wykonania zabiegu – zgodną z rzeczywistym terminem aplikacji.
2. Uprawę – np. pszenicę ozimą, rzepak ozimy czy kukurydzę.
3. Powierzchnię – odpowiadającą obszarowi rzeczywiście objętemu zabiegiem.
4. Pełną nazwę ŚOR – zgodną z etykietą.
5. Dawkę – faktycznie zastosowaną.
6. Przyczynę zastosowania – np. konkretną chorobę, szkodnika lub zwalczane chwasty.
7. BBCH – w 2026 r. jako informację dodatkową, jeśli jest przydatna do opisania zabiegu.

Rejestr oprysków powinien odzwierciedlać rzeczywiście wykonane prace. Nie należy przepisywać do niego automatycznie zabiegów zaplanowanych wcześniej, jeśli ostatecznie wykonano je inaczej.

W 2026 r. ewidencja oprysków nie musi być prowadzona w specjalnym programie. Można korzystać z papierowej książki oprysków, zeszytu lub arkusza kalkulacyjnego. Dostępne są również aplikacje przeznaczone do dokumentowania prac w gospodarstwie.

Przykładowe narzędzia to:

• Ewidencja Rolnika – pozwala przypisywać zabiegi do konkretnych działek i upraw, korzystać z wyszukiwarki ŚOR oraz generować raporty.
• Ploryn – umożliwia prowadzenie dziennika zabiegów, historii pól, ewidencji środków i raportów.
• Agronom.pl – system łączący elektroniczną ewidencję prac polowych z szerszym zarządzaniem gospodarstwem.

Przydatna jest również oficjalna wyszukiwarka środków ochrony roślin MRiRW. Nie służy do prowadzenia samej ewidencji, ale pomaga sprawdzić aktualne zastosowania preparatów.

Przy wyborze programu z myślą o 2027 r. warto sprawdzić, czy producent zapewni obsługę rozszerzonego zakresu danych i wymaganego formatu. Samo korzystanie z aplikacji nie oznacza automatycznie spełnienia przyszłych wymagań dotyczących dokumentacji.

Ewidencja zabiegów ochrony roślin może mieć różny układ. Wzór powinien przede wszystkim pozwalać na czytelne zapisanie wszystkich informacji wymaganych dla wykonanego zabiegu.

Poniżej znajduje się przykładowa tabela oprysków. Wzór ten pokazuje, jak można uporządkować najważniejsze informacje o wykonanym zabiegu. Formularz można dodatkowo rozszerzyć np. o numer pola, substancję czynną czy warunki pogodowe.

Ewidencja zabiegów ochrony roślin – przykład wypełnienia

W przykładzie pole ma powierzchnię 8,00 ha, natomiast zabieg objął 7,92 ha. W ewidencji należy podać powierzchnię rzeczywiście potraktowaną środkiem – nie stosuje się jednej stałej wartości odejmowanej od każdego pola.

Lalstop Contans WG wykorzystano jako realny przykład ŚOR. Aktualna etykieta przewiduje jego zastosowanie w rzepaku ozimym przeciw zgniliźnie twardzikowej przed siewem, w dawce 2,0 kg/ha.

BBCH oznaczono jako „–”, ponieważ zabieg wykonuje się przed siewem. Przy aplikacji prowadzonej podczas wegetacji można w tej rubryce podać aktualną fazę rozwojową uprawy.

Papierowy zeszyt ewidencji zabiegów ochrony roślin może mieć taki sam układ jak przedstawiona tabela. Każdy zabieg powinien mieć osobny, czytelny wpis zawierający wymagane informacje.

Ewidencja środków ochrony roślin może być prowadzona również w arkuszu kalkulacyjnym albo programie do zarządzania gospodarstwem. W 2026 r. forma papierowa jest nadal dopuszczalna.

Elektroniczna ewidencja oprysków może być stosowana już teraz. Przy wyborze rozwiązania warto uwzględnić planowane wymagania od 2027 r., zwłaszcza zakres zapisywanych danych oraz możliwość ich późniejszego eksportu.

Przeczytaj również: Etykieta środków ochrony roślin – co się na niej znajduje i jak ją czytać?

Brak wymaganej ewidencji, jej nieprawidłowe prowadzenie lub nieprzechowywanie zgodnie z przepisami może skutkować karą grzywny. Ustawa o środkach ochrony roślin przewiduje odpowiedzialność za naruszenia dotyczące wymaganej dokumentacji.

W postępowaniu mandatowym za pojedyncze wykroczenie grzywna może wynieść do 500 zł. Jeśli sprawa trafi do sądu, grzywna za wykroczenie może co do zasady wynieść od 20 do 5000 zł. Nie ma jednej stałej kwoty przypisanej do każdego błędu w dokumentacji.

Prowadzenie ewidencji należy również do wymogów SMR 7 – Zdrowotność roślin. U beneficjentów podlegających warunkowości stwierdzone nieprawidłowości mogą więc wpłynąć także na wysokość płatności.

Do najczęstszych błędów należą:

• brak wpisu dotyczącego wykonanego zabiegu,
• brak nazwy środka lub dawki,
• brak informacji o uprawie albo obszarze zastosowania,
• brak przyczyny wykonania zabiegu,
• wpis niezgodny z rzeczywiście wykonanym zabiegiem,
• nieprzechowywanie dokumentacji przez wymagany okres.

➝ Dokumentację dotyczącą stosowanych środków ochrony roślin należy przechowywać przez co najmniej 3 lata.

➝ W 2026 r. nie. Ewidencję można prowadzić papierowo lub elektronicznie. Przepisy nie wskazują jednego obowiązkowego programu.

➝ Tak. W 2026 r. książka oprysków nadal może służyć do prowadzenia ewidencji, jeśli zawiera wszystkie wymagane informacje.

Źródła i więcej informacji:

• Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Dokumentowanie zabiegów środkami ochrony roślin w 2026 r. – bez zmian!, dostęp online: https://www.gov.pl/web/piorin/dokumentowanie-w-2026-r--bez-zmian [dostęp: 26.08.2026]
• Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 624, dostęp online: https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/624/ogl [dostęp: 26.08.2026]
• Parlament Europejski i Rada, Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, w szczególności art. 67, dostęp online: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj [dostęp: 26.08.2026]
• Komisja Europejska, Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/564 wraz ze zmianą wprowadzoną rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2025/2203, dotyczącą treści i elektronicznego formatu dokumentacji ŚOR, dostęp online: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2023/564 i https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2025/2203/oj [dostęp: 26.08.2026]
• Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Lalstop Contans WG – etykieta środka ochrony roślin, dostęp online: https://www.gov.pl/attachment/cdd0531c-5f9f-4f1e-9235-50fb7447a5be [dostęp: 26.08.2026]
• Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Ogólne zasady przyznawania płatności w roku 2026, dostęp online https://www.gov.pl/web/arimr/ogolne-zasady-przyznawania-platnosci-w-roku-2026 [dostęp: 26.08.2026]