zoksamid

Zoksamid to substancja czynna z grupy benzamidów, wykorzystywana w środkach grzybobójczych. W aktualnej dokumentacji MRiRW występuje jako składnik fungicydów przeznaczonych do ochrony roślin przed chorobami powodowanymi przez organizmy grzybopodobne. Zgodnie z klasyfikacją FRAC należy do grupy 22.

Mechanizm działania zoksamidu wiąże się z hamowaniem polimeryzacji tubulin, czyli białek uczestniczących w budowie cytoszkieletu. W potwierdzonej dokumentacji środki z zoksamidem mogą wykazywać działanie powierzchniowe i są stosowane przede wszystkim zapobiegawczo.

Zoksamid w ochronie roślin znajduje zastosowanie w fungicydach przeznaczonych między innymi do ochrony ziemniaka i winorośli. W aktualnej dokumentacji MRiRW potwierdzone są zastosowania przeciwko zarazie ziemniaka oraz mączniakowi rzekomemu winorośli.

Substancja jest wykorzystywana przede wszystkim w zabiegach zapobiegawczych, czyli wykonywanych przed rozwojem choroby zgodnie z sygnalizacją i warunkami określonymi dla danego zastosowania. Fungicydy z zoksamidem należy więc dobierać z uwzględnieniem chronionej uprawy, sprawcy choroby oraz terminu przewidzianego w etykiecie.

Zoksamid należy do inhibitorów białek cytoszkieletu i białek motorycznych. Jego działanie polega na hamowaniu polimeryzacji tubulin. Proces ten zakłóca prawidłowe funkcjonowanie struktur komórkowych organizmu chorobotwórczego i ogranicza jego dalszy rozwój.

Zgodnie z klasyfikacją FRAC zoksamid zaliczany jest do grupy 22. Informacja o mechanizmie działania ma znaczenie przy planowaniu programu ochrony oraz właściwym łączeniu lub przemiennym stosowaniu fungicydów należących do różnych grup FRAC.

Jednym z aktualnie potwierdzonych zastosowań zoksamidu jest ochrona ziemniaka przed zarazą ziemniaka. W dokumentacji MRiRW fungicyd zawierający tę substancję jest przeznaczony do stosowania zapobiegawczego, zgodnie z sygnalizacją występowania zagrożenia chorobowego.

Preparaty z zoksamidem przeznaczone do ziemniaka należy stosować w zakresie wynikającym z aktualnej etykiety. Dotyczy to zarówno fazy rozwojowej roślin, jak i liczby zabiegów czy odstępów pomiędzy nimi. Nie należy przenosić tych parametrów na inne zastosowania tej substancji.

Drugim potwierdzonym kierunkiem zastosowania jest ochrona winorośli przed mączniakiem rzekomym. Aktualna dokumentacja obejmuje winorośl uprawianą na winogrona przeznaczone do bezpośredniego spożycia oraz do produkcji wina.

W tym przypadku również podstawą ochrony jest działanie zapobiegawcze. Termin zabiegu jest powiązany z fazą rozwojową winorośli, dlatego przy wyborze środka konieczne jest sprawdzenie aktualnej dokumentacji konkretnego fungicydu.

• rodzaj działania – grzybobójcze,
• grupa chemiczna – benzamidy,
• klasyfikacja FRAC – grupa 22,
• mechanizm działania – hamowanie polimeryzacji tubulin,
• charakter działania – powierzchniowy w potwierdzonej dokumentacji,
• potwierdzone zastosowania – ochrona ziemniaka przed zarazą ziemniaka oraz winorośli przed mączniakiem rzekomym.

Klasyfikacja zoksamidu w grupie FRAC 22 jest ważna przy planowaniu kolejnych zabiegów fungicydowych. Program ochrony powinien uwzględniać mechanizmy działania stosowanych substancji czynnych, ponieważ wielokrotne wykorzystywanie środków działających w taki sam sposób może zwiększać ryzyko selekcji mniej wrażliwych populacji patogenów.

W praktyce środki z zoksamidem należy włączać do programu ochrony zgodnie z zaleceniami zamieszczonymi w etykiecie. Dotyczy to również zasad dotyczących liczby zabiegów oraz stosowania fungicydów o odmiennych mechanizmach działania.

Przed wykonaniem zabiegu należy sprawdzić aktualną etykietę środka, jego przeznaczenie oraz warunki stosowania. Znaczenie mają faza rozwojowa uprawy, termin zabiegu, warunki pogodowe i wymagania dotyczące ochrony użytkownika oraz środowiska.

W przypadku zoksamidu istotne jest również przestrzeganie zaleceń dotyczących ochrony wód i organizmów niebędących celem zabiegu. Dawka, liczba zastosowań i sposób przygotowania cieczy użytkowej powinny zawsze wynikać z dokumentacji wybranego środka.

Podział środków ochrony roślin według substancji aktywnych ułatwia poznawanie mechanizmów działania fungicydów i porównywanie ich przeznaczenia. Kategoria zoksamid pomaga szybko sprawdzić preparaty przypisane do tej substancji oraz lepiej dopasować sposób ochrony do konkretnej choroby i uprawy.