dwutlenek węgla

Dwutlenek węgla to substancja czynna uwzględniona w europejskiej bazie substancji stosowanych w środkach ochrony roślin. W polskiej dokumentacji rejestracyjnej występuje jako składnik środków o działaniu owadobójczym i roztoczobójczym, przeznaczonych do zwalczania szkodników podczas przechowywania produktów pochodzenia roślinnego. Substancja jest oznaczana wzorem CO2.

Dwutlenek węgla w ochronie roślin może być wykorzystywany w ochronie przechowywanych produktów roślinnych przed szkodnikami magazynowymi. W aktualnej dokumentacji MRiRW środki oparte na CO2 klasyfikowane są jako insektycydy i akarycydy w postaci gazu. Oznacza to zastosowanie przeciwko szkodliwym owadom oraz roztoczom występującym w magazynowanych produktach.

Dokumentacja obejmuje zastosowania w zamkniętych przestrzeniach, takich jak silosy, pomieszczenia magazynowe oraz odpowiednie komory ciśnieniowe. Wśród chronionych produktów wskazywane są między innymi ziarno zbóż, nasiona roślin oleistych oraz inne produkty pochodzenia roślinnego, zależnie od zakresu konkretnego środka.

Według dokumentacji MRiRW dwutlenek węgla wywołuje u zwalczanych szkodników efekt anestetyczny oraz zakłóca proces oddychania, gospodarkę wodną i inne procesy metaboliczne. Takie działanie jest wykorzystywane podczas zabiegów prowadzonych w kontrolowanych, zamkniętych przestrzeniach.

Fumigacja dwutlenkiem węgla nie jest więc odpowiednikiem klasycznego oprysku roślin. Zabieg polega na zastosowaniu środka w postaci gazowej w warunkach określonych dla konkretnego preparatu i obiektu. Znaczenie mają między innymi stężenie CO2, czas działania, temperatura oraz rodzaj przestrzeni, w której przeprowadzany jest zabieg.

Zastosowanie CO2 opisane w polskiej dokumentacji dotyczy przede wszystkim ograniczania szkodników magazynowych. Wśród przykładowych owadów wymieniane są między innymi wołek ryżowy i kapturnik zbożowiec. W określonych zastosowaniach zakres obejmuje również szkodliwe roztocza.

Nie należy jednak na podstawie samej substancji czynnej ustalać, które produkty roślinne można poddać zabiegowi ani jak długo powinien on trwać. Zakres zastosowania różni się w zależności od gotowego środka, sposobu prowadzenia fumigacji i rodzaju obiektu.

Preparaty gazowe wymagają szczególnego podejścia do sposobu stosowania, dlatego kluczowe są informacje zawarte w ich dokumentacji.

• rodzaj chronionego produktu – należy sprawdzić, jakie przechowywane produkty obejmuje dane zastosowanie,
• zwalczane szkodniki – zakres musi odpowiadać dokumentacji środka,
• miejsce zastosowania – preparat może być przeznaczony do określonego rodzaju silosu, magazynu lub komory,
• warunki fumigacji – znaczenie mają parametry określone dla konkretnego środka,
• wymagania dla użytkownika – przed użyciem trzeba sprawdzić wymagane kwalifikacje i zasady bezpieczeństwa.

Dwutlenek węgla jest substancją czynną, natomiast gotowy środek ochrony roślin posiada własne warunki stosowania. Nie należy więc przenosić parametrów fumigacji pomiędzy różnymi preparatami.

Dokumentacja MRiRW dotycząca środków zawierających CO2 wskazuje na szczególne wymagania bezpieczeństwa. Dwutlenek węgla może być stosowany jako gaz sprężony lub schłodzony gaz skroplony. W zależności od postaci produktu występują zagrożenia związane między innymi z wysokim ciśnieniem lub możliwością powstania obrażeń kriogenicznych.

Zabiegi fumigacyjne wymagają kontrolowania stężenia gazu i odpowiedniego przygotowania pomieszczenia. W dokumentacji zarejestrowanych środków zastosowanie jest kierowane do użytkowników profesjonalnych posiadających odpowiednie przeszkolenie w zakresie fumigacji. Nie należy samodzielnie zmieniać parametrów zabiegu ani wykonywać go bez spełnienia wymagań określonych dla danego środka.

Podział asortymentu według substancji aktywnych ułatwia wyszukiwanie preparatów na podstawie ich składu. Kategoria dwutlenek węgla pozwala odnaleźć środki wykorzystujące CO2, gdy znajdują się w ofercie. Przy wyborze preparatu do ochrony przechowywanych produktów należy zwrócić uwagę na jego przeznaczenie, zakres zwalczanych szkodników oraz wymagania dotyczące bezpiecznego stosowania.